Διαφραγματοκήλη: Τι είναι και πώς επηρεάζει τον οργανισμό
Η διαφραγματοκήλη αποτελεί ένα συχνό εύρημα στην καθημερινή ιατρική πράξη και διαπιστώνεται τόσο από γαστρεντερολόγους όσο και από ακτινολόγους. Αν και σε πολλές περιπτώσεις παραμένει ασυμπτωματική και ανιχνεύεται τυχαία, σε άλλες μπορεί να σχετίζεται με ενοχλήματα από το ανώτερο πεπτικό σύστημα και να επηρεάζει την ποιότητα ζωής του ασθενούς. Η κατανόηση της φύσης της διαφραγματοκήλης, των τύπων της και των πιθανών εκδηλώσεών της είναι σημαντική για την ορθή αξιολόγηση των συμπτωμάτων.
Τι είναι η διαφραγματοκήλη
Ο όρος «διαφραγματοκήλη» περιγράφει τη μετατόπιση του στομάχου ή άλλων οργάνων της κοιλιακής χώρας προς τον θώρακα μέσω του οισοφαγικού τρήματος του διαφράγματος. Το διάφραγμα είναι ο μυς που χωρίζει τη θωρακική από την κοιλιακή κοιλότητα και επιτρέπει τη διέλευση του οισοφάγου από τον θώρακα προς το κοιλιά. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, η συμβολή οισοφάγου και στομάχου βρίσκεται κάτω από το διάφραγμα και σταθεροποιείται από ειδικές ανατομικές δομές εντός της κοιλιάς.
Όταν αυτή η ανατομική ισορροπία διαταραχθεί, μέρος του στομάχου και σε ορισμένες περιπτώσεις και άλλα όργανα, μπορεί να μετακινηθεί προς τον θώρακα, δημιουργώντας τη διαφραγματοκήλη.
Κατηγορίες διαφραγματοκήλης
Η διαφραγματοκήλη δεν είναι μία ενιαία οντότητα, αλλά διακρίνεται σε διαφορετικούς τύπους με βάση την ανατομία και τον μηχανισμό δημιουργίας της.
Ολισθαίνουσα διαφραγματοκήλη (Τύπου Ι)
Αποτελεί τη συχνότερη μορφή, αντιπροσωπεύοντας πάνω από το 90–95% των περιπτώσεων. Σε αυτήν, η συμβολή οισοφάγου-στομάχου μετακινείται πάνω από το διάφραγμα, ενώ το στομάχι διατηρεί τη φυσιολογική του διάταξη και θέση. Ονομάζεται «ολισθαίνουσα» επειδή η μετατόπιση μπορεί να είναι παροδική και να μεταβάλλεται με την κατάποση ή τη στάση του σώματος.
Παραοισοφαγική διαφραγματοκήλη (Τύποι ΙΙ, ΙΙΙ και ΙV)
Πρόκειται για λιγότερο συχνές αλλά ανατομικά πιο σύνθετες μορφές. Χαρακτηρίζονται από τη μετατόπιση του θόλου του στομάχου, και σε προχωρημένες περιπτώσεις και άλλων οργάνων, προς τον θώρακα δίπλα στον οισοφάγο.
- Στον τύπο ΙΙ, η συμβολή οισοφάγου–στομάχου παραμένει στη φυσιολογική της θέση, αλλά μέρος του ανώτερου τμήματος του στομάχου μετακινείται στο θώρακα.
- Στον τύπο ΙΙΙ, συνυπάρχει μετατόπιση τόσο της συμβολής όσο και του στομάχου.
- Στον τύπο ΙV, εκτός από το στομάχι, μπορεί να συμμετέχουν στην δημιουργία της κήλης και άλλα κοιλιακά όργανα, όπως το παχύ έντερο ή ο σπλήνας.
Πόσο συχνή είναι η διαφραγματοκήλη
Η συχνότητα της διαφραγματοκήλης αυξάνεται με την ηλικία. Μελέτες δείχνουν ότι σε νεότερα άτομα ανιχνεύεται σε μικρό ποσοστό, ενώ σε άτομα άνω των 70–80 ετών μπορεί να αφορά σημαντικό μέρος του πληθυσμού. Η ακριβής συχνότητα εξαρτάται και από τη μέθοδο διάγνωσης, καθώς ορισμένες τεχνικές ανιχνεύουν ευκολότερα μικρές κήλες.
Πώς δημιουργείται η διαφραγματοκήλη
Η παθογένεια της διαφραγματοκήλης είναι πολυπαραγοντική. Σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζει η σταδιακή εκφύλιση των ανατομικών δομών που συγκρατούν τον οισοφάγο και το στομάχι στη φυσιολογική τους θέση. Η επαναλαμβανόμενη κίνηση της κατάποσης, η αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης (όπως συμβαίνει με τον βήχα, την άρση βάρους ή την παχυσαρκία), καθώς και η φυσιολογική γήρανση των ιστών συμβάλλουν στη χαλάρωση αυτών των στηρικτικών μηχανισμών.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, συγγενείς ανατομικές ιδιαιτερότητες, τραυματισμοί ή προηγούμενες επεμβάσεις στην περιοχή του διαφράγματος μπορούν επίσης να παίξουν ρόλο.
Πιθανά συμπτώματα
Η κλινική εικόνα της διαφραγματοκήλης ποικίλλει σημαντικά.
Ολισθαίνουσα διαφραγματοκήλη
Συχνά συνδέεται με συμπτώματα γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, όπως καούρα, αναγωγές, αίσθημα καύσου πίσω από το στέρνο ή δυσκολία στην κατάποση. Αυτό οφείλεται στο ότι η μετατόπιση της συμβολής οισοφάγου–στομάχου μειώνει την αποτελεσματικότητα του φυσιολογικού «βαλβιδικού» μηχανισμού που εμποδίζει την παλινδρόμηση των γαστρικών υγρών.
Παραοισοφαγική διαφραγματοκήλη
Μπορεί να παραμένει ασυμπτωματική για μεγάλο χρονικό διάστημα ή να προκαλεί ασαφή συμπτώματα, όπως βάρος στο επιγάστριο, πόνο στο θώρακα μετά το φαγητό, ναυτία ή αίσθημα πρώιμου κορεσμού. Σε μεγάλες κήλες, η παρουσία στομάχου ή άλλων οργάνων στον θώρακα μπορεί να επηρεάσει και την αναπνευστική ή καρδιακή λειτουργία, προκαλώντας δύσπνοια ή ακόμη και αρρυθμίες.
Πώς τίθεται η διάγνωση
Η διάγνωση της διαφραγματοκήλης τίθεται συνήθως με απεικονιστικές ή ενδοσκοπικές εξετάσεις που πραγματοποιούνται για τη διερεύνηση συμπτωμάτων από το ανώτερο πεπτικό.
Η ακτινοσκόπηση με βάριο μπορεί να απεικονίσει με σαφήνεια την ανατομία του οισοφάγου και του στομάχου. Η γαστροσκόπηση επιτρέπει την άμεση παρατήρηση της ανατομικής σχέσης οισοφάγου και διαφράγματος, καθώς και τον έλεγχο για συνοδές βλάβες του βλεννογόνου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αξονική ή μαγνητική τομογραφία θώρακα και άνω κοιλίας προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες, ιδιαίτερα στις μεγάλες παραοισοφαγικές κήλες.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, για την πληρέστερη αξιολόγηση της διαφραγματοκήλης και των σχετικών συμπτωμάτων, μπορεί να χρειαστούν εξειδικευμένες εξετάσεις όπως η 24ωρη οισοφαγική pHμετρία, η οποία καταγράφει την έκθεση του οισοφάγου στο γαστρικό οξύ, και η μανομετρία, που μετρά τη λειτουργία και τον συντονισμό των μυών του οισοφάγου και του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα.
Διαφορική διάγνωση
Τα συμπτώματα που σχετίζονται με τη διαφραγματοκήλη δεν είναι ειδικά και μπορεί να εμφανίζονται και σε άλλες παθήσεις του οισοφάγου, του στομάχου ή ακόμη και των πνευμόνων ή της καρδιάς. Για τον λόγο αυτό, η ιατρική αξιολόγηση είναι απαραίτητη ώστε να αποκλειστούν άλλες αιτίες και να ερμηνευθούν σωστά τα ευρήματα.
Αντιμετώπιση της νόσου
Η ομάδα του miSurgery μπορεί να σας καθοδηγήσει κατάλληλα στη διερεύνηση των συμπτωμάτων σας και μετά από πλήρη έλεγχο και λεπτομερή αξιολόγηση των ευρημάτων, να σχεδιάσει από κοινού μαζί σας το κατάλληλο πλάνο αντιμετώπισης.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την χειρουργική αποκατάσταση της διαφραγματοκήλης πατήστε εδώ.