Εκκολπώματα παχέος εντέρου: τι είναι, ποια είναι τα συμπτώματα και πότε χρειάζεται θεραπεία
Τα εκκολπώματα του παχέος εντέρου αποτελούν μια πολύ συχνή πάθηση του πεπτικού συστήματος, ιδιαίτερα σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν προκαλούν συμπτώματα, όμως σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί φλεγμονή, μια κατάσταση που ονομάζεται εκκολπωματίτιδα και μπορεί να χρειαστεί αγωγή ή και χειρουργική αντιμετώπιση.
Η σωστή ενημέρωση των ασθενών σχετικά με την πάθηση αυτή είναι σημαντική, καθώς πολλές φορές μπορεί να προληφθούν επιπλοκές με έγκαιρη διάγνωση και κατάλληλη θεραπεία.
Τι είναι τα εκκολπώματα
Τα εκκολπώματα είναι μικρές προσεκβολές ή «σακουλάκια» που σχηματίζονται στο τοίχωμα του παχέος εντέρου. Δημιουργούνται όταν ένα αδύναμο σημείο του εντερικού τοιχώματος πιέζεται προς τα έξω από την εσωτερική πίεση του εντέρου.
Η παρουσία εκκολπωμάτων ονομάζεται εκκολπωμάτωση.
Τα εκκολπώματα εμφανίζονται συχνότερα στο σιγμοειδές κόλον, δηλαδή στο τελευταίο τμήμα του παχέος εντέρου πριν από το ορθό.
Η εκκολπωμάτωση είναι πολύ συχνή στον γενικό πληθυσμό και γίνεται πιο συχνή με την ηλικία. Υπολογίζεται ότι:
- περίπου το 30% των ατόμων άνω των 50 ετών έχουν εκκολπώματα
- πάνω από το 60% των ατόμων άνω των 70 ετών εμφανίζουν εκκολπωμάτωση
Στις περισσότερες περιπτώσεις τα εκκολπώματα δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα και ανακαλύπτονται τυχαία κατά τη διάρκεια κολονοσκόπησης ή απεικονιστικών εξετάσεων.
Τι είναι η εκκολπωματίτιδα
Η εκκολπωματίτιδα είναι η φλεγμονή ή λοίμωξη ενός ή περισσότερων εκκολπωμάτων.
Συνήθως συμβαίνει όταν εγκλωβιστούν κόπρανα ή βακτήρια μέσα στο εκκόλπωμα, προκαλώντας φλεγμονή.
Η εκκολπωματίτιδα μπορεί να είναι:
- ήπια (απλή)
- σοβαρή (επιπλεγμένη), όταν εμφανίζονται επιπλοκές όπως απόστημα ή διάτρηση του εντέρου.
Ποια είναι τα συμπτώματα
Πολλοί άνθρωποι με εκκολπώματα δεν έχουν καθόλου συμπτώματα.
Όταν εμφανιστεί εκκολπωματίτιδα, τα πιο συχνά συμπτώματα είναι:
- πόνος στην κοιλιά, συνήθως στο κάτω αριστερό μέρος
- πυρετός
- ναυτία ή εμετός
- φούσκωμα
- δυσκοιλιότητα ή διάρροια
- ευαισθησία στην κοιλιά κατά την ψηλάφηση
Ο πόνος είναι συνήθως σταθερός και μπορεί να διαρκέσει αρκετές ημέρες.
Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν:
- υψηλός πυρετός
- έντονος κοιλιακός πόνος
- δυσκολία στην ούρηση
- αδυναμία λήψης τροφής
Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές
Η πλειονότητα των περιστατικών εκκολπωματίτιδας είναι ήπια. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν επιπλοκές όπως:
- ενδοκοιλιακό απόστημα
- διάτρηση του εντέρου
- περιτονίτιδα
- στένωση του εντέρου
- συρίγγια, δηλαδή παθολογικές επικοινωνίες μεταξύ του εντέρου και άλλων οργάνων (π.χ. ουροδόχος κύστη)
Οι επιπλοκές αυτές είναι πιο σπάνιες αλλά απαιτούν χειρουργική θεραπεία.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Η διάγνωση της εκκολπωματίτιδας βασίζεται στο ιατρικό ιστορικό, την κλινική εξέταση και τις απεικονιστικές εξετάσεις.
Οι πιο συχνές εξετάσεις που χρησιμοποιούνται είναι:
- αιματολογικές εξετάσεις για τον έλεγχο των δεικτών φλεγμονής
- αξονική τομογραφία κοιλίας (CT), η οποία είναι η πιο αξιόπιστη εξέταση για τη διάγνωση
Η κολονοσκόπηση συνήθως αποφεύγεται κατά την οξεία φάση της εκκολπωματίτιδας, αλλά απαιτείται να πραγματοποιηθεί αργότερα για περαιτέρω έλεγχο του παχέος εντέρου.
Πώς αντιμετωπίζονται τα εκκολπώματα
Η απλή εκκολπωμάτωση χωρίς συμπτώματα συνήθως δεν χρειάζεται ειδική θεραπεία.
Ωστόσο συνιστώνται ορισμένα μέτρα για τη βελτίωση της λειτουργίας του εντέρου, όπως:
- διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες
- κατανάλωση αρκετού νερού
- τακτική σωματική άσκηση
- αποφυγή χρόνιας δυσκοιλιότητας
Οι φυτικές ίνες βοηθούν στη σωστή λειτουργία του εντέρου και μειώνουν την πίεση στο τοίχωμα του παχέος εντέρου.
Θεραπεία της εκκολπωματίτιδας
Η θεραπεία εξαρτάται από τη βαρύτητα της νόσου.
Ήπια εκκολπωματίτιδα
Σε πολλές περιπτώσεις η αντιμετώπιση γίνεται στο σπίτι με:
- αντιβιοτική αγωγή
- ελαφριά διατροφή
- επαρκή ενυδάτωση
- παυσίπονα
Σοβαρή εκκολπωματίτιδα
Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί:
- νοσηλεία στο νοσοκομείο
- ενδοφλέβια αντιβιοτικά
- παροχέτευση αποστήματος με ακτινολογική καθοδήγηση
Χειρουργική θεραπεία
Η χειρουργική επέμβαση μπορεί να χρειαστεί σε περιπτώσεις όπως:
- διάτρηση του εντέρου
- γενικευμένη περιτονίτιδα
- μεγάλα αποστήματα
- επαναλαμβανόμενα επεισόδια εκκολπωματίτιδας
- στένωση του εντέρου
Η επέμβαση συνήθως περιλαμβάνει αφαίρεση του πάσχοντος τμήματος του παχέος εντέρου.
Σήμερα πολλές από αυτές τις επεμβάσεις πραγματοποιούνται λαπαροσκοπικά, με μικρότερες τομές και ταχύτερη ανάρρωση.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την χειρουργική αντιμετώπιση, πατήστε εδώ.
Μπορεί να προληφθεί η εκκολπωματίτιδα;
Αν και δεν είναι πάντα δυνατό να προληφθεί, ορισμένες συνήθειες μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης συμπτωμάτων:
- διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες
- διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους
- τακτική άσκηση
- αποφυγή καπνίσματος
- επαρκής ενυδάτωση
Οι υγιεινές διατροφικές συνήθειες βοηθούν στη σωστή λειτουργία του εντέρου και μειώνουν την πιθανότητα φλεγμονής.