Τι είναι, ποια είναι τα συμπτώματα και πώς αντιμετωπίζεται
Η πρόπτωση ορθού είναι μια πάθηση κατά την οποία το τελικό τμήμα του παχέος εντέρου, δηλαδή το ορθό, μετακινείται από τη φυσιολογική του θέση και προβάλλει προς τα έξω μέσω του πρωκτού. Η κατάσταση αυτή μπορεί να προκαλέσει σημαντική δυσφορία στον ασθενή και συχνά συνοδεύεται από προβλήματα στην αφόδευση ή στον έλεγχο των κοπράνων.
Παρότι μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, η πρόπτωση ορθού είναι συχνότερη σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας και ιδιαίτερα στις γυναίκες. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή θεραπεία είναι σημαντικές για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών.
Τι είναι η πρόπτωση ορθού
Η πρόπτωση ορθού συμβαίνει όταν το ορθό χάνει τη φυσιολογική στήριξή του μέσα στη λεκάνη και μετακινείται προς τα κάτω, με αποτέλεσμα να προβάλλει από τον πρωκτό.
Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι πρόπτωσης:
Μερική πρόπτωση (βλεννογονική πρόπτωση), προβάλλει μόνο το εσωτερικό στρώμα του εντέρου.
Πλήρης πρόπτωση ορθού, προβάλλει ολόκληρο το τοίχωμα του ορθού προς τα έξω.
Εσωτερική πρόπτωση (intussusception), το ορθό «διπλώνει» προς τα μέσα σαν τηλεσκόπιο χωρίς να προβάλλει έξω από τον πρωκτό.
Η πλήρης πρόπτωση είναι η πιο σοβαρή μορφή και συνήθως απαιτεί χειρουργική αντιμετώπιση.
Ποια είναι τα αίτια
Η πρόπτωση ορθού συνήθως δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα αλλά σε συνδυασμό αιτιών που επηρεάζουν τη στήριξη του ορθού και τη λειτουργία των μυών του πυελικού εδάφους.
Οι πιο συχνοί παράγοντες που σχετίζονται με την εμφάνιση της πάθησης είναι:
- ηλικία άνω των 40 ετών
- γυναικείο φύλο
- πολλαπλοί φυσιολογικοί τοκετοί
- χρόνια δυσκοιλιότητα
- έντονη προσπάθεια κατά την αφόδευση
- χρόνια διάρροια
- προηγούμενα χειρουργεία στην πύελο
- νευρολογικές παθήσεις, όπως εγκεφαλικό επεισόδιο
- άνοια
- συγγενείς παθήσεις όπως η κυστική ίνωση
- διαταραχές λειτουργίας του πυελικού εδάφους
Σε ορισμένες περιπτώσεις η πρόπτωση μπορεί να σχετίζεται και με παθήσεις που επηρεάζουν τη λειτουργία των νεύρων του εντέρου.
Ποια είναι τα συμπτώματα
Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι η εμφάνιση μιας μάζας που προβάλλει από τον πρωκτό, ιδιαίτερα κατά την αφόδευση.
Στα αρχικά στάδια, η πρόπτωση μπορεί να υποχωρεί μόνη της μετά την αφόδευση. Με την πάροδο του χρόνου όμως μπορεί να παραμένει έξω ή να χρειάζεται χειροκίνητη επανατοποθέτηση.
Άλλα συχνά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- αίσθημα πίεσης ή βάρους στον πρωκτό
- δυσκολία στην αφόδευση
- αίσθημα ατελούς κένωσης
- έκκριση βλέννης από τον πρωκτό
- αιμορραγία
- ακράτεια κοπράνων ή αερίων
- ερεθισμό ή πόνο στην περιοχή
Η ακράτεια εμφανίζεται συχνά επειδή οι μύες του πρωκτού εξασθενούν λόγω της χρόνιας πρόπτωσης.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Η διάγνωση της πρόπτωσης ορθού βασίζεται κυρίως στο ιατρικό ιστορικό και την κλινική εξέταση.
Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει από τον ασθενή να προσπαθήσει να αφοδεύσει ή να σφίξει τους κοιλιακούς μύες, ώστε να φανεί η πρόπτωση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν επιπλέον εξετάσεις, όπως:
- κολονοσκόπηση, για τον έλεγχο άλλων παθήσεων του παχέος εντέρου
- μανομετρία πρωκτού, για την αξιολόγηση της λειτουργίας των μυών
- απεικονιστικές εξετάσεις, όπως μαγνητική τομογραφία πυέλου
- αφοδευσιογραφία
- νευροφυσιολογικός έλεγχος
Οι εξετάσεις αυτές βοηθούν στην πλήρη αξιολόγηση της λειτουργίας του εντέρου και στον σχεδιασμό της κατάλληλης θεραπείας.
Διαφορική διάγνωση
Η πρόπτωση ορθού πρέπει να διαφοροποιείται από άλλες παθήσεις που μπορεί να προκαλέσουν παρόμοια συμπτώματα.
Η πιο συχνή σύγχυση γίνεται με τις προπίπτουσες αιμορροΐδες. Στις αιμορροΐδες οι πτυχές του ιστού είναι γραμμικές, ενώ στην πρόπτωση ορθού εμφανίζονται κυκλικοί δακτύλιοι του βλεννογόνου.
Άλλες καταστάσεις που πρέπει να αποκλειστούν είναι:
- βλεννογονική πρόπτωση
- εσωτερικός εγκολεασμός του ορθού
- σύνδρομο μονήρους έλκους του ορθού
- άλλες παθήσεις του πρωκτού και του ορθού
Πώς αντιμετωπίζεται η πρόπτωση ορθού
Η θεραπεία εξαρτάται από τη βαρύτητα της πάθησης, την ηλικία του ασθενούς και τα συμπτώματα.
Συντηρητική αντιμετώπιση
Σε πολύ ήπιες περιπτώσεις μπορεί να προταθούν μέτρα όπως:
- αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας
- διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες
- επαρκής κατανάλωση υγρών
- ασκήσεις ενδυνάμωσης του πυελικού εδάφους
- βιοανάδραση (biofeedback)
Ωστόσο, τα μέτρα αυτά συνήθως δεν διορθώνουν την πλήρη πρόπτωση αλλά βοηθούν στη βελτίωση των συμπτωμάτων.
Χειρουργική θεραπεία
Στις περισσότερες περιπτώσεις πλήρους πρόπτωσης, η οριστική θεραπεία είναι η χειρουργική επέμβαση.
Στόχος της επέμβασης είναι:
- η επαναφορά του ορθού στη φυσιολογική του θέση
- η σταθεροποίησή του
- η βελτίωση της λειτουργίας του εντέρου και του σφιγκτήρα
Μάθετε περισσότερα για τη χειρουργική αντιμετώπιση της πρόπτωσης του ορθού από την ομάδα του miSurgery, εδώ.
Ποια είναι η πρόγνωση
Η χειρουργική θεραπεία της πρόπτωσης ορθού έχει γενικά πολύ καλά αποτελέσματα.
Οι περισσότεροι ασθενείς παρουσιάζουν:
- σημαντική βελτίωση των συμπτωμάτων
- καλύτερο έλεγχο της αφόδευσης
- βελτίωση της ποιότητας ζωής
Η πλήρης ανάρρωση εξαρτάται από τη γενική κατάσταση του ασθενούς, τη χειρουργική τεχνική που χρησιμοποιείται και την τήρηση των μετεγχειρητικών οδηγιών.